جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى

636

تحفة الملوك ( فارسى )

طول و قصر و رقّت و غلظت دليل عقل و صدق و تدبير و ثقه بودن است . بزرگى شكم علامت شهوت و جهل و جبن است ؛ و لطافت و تنگى آن ، هردو دليل بر خوبى عقل و نيكويى رأى است . رقّت و باريكى پهلو با بسيارى گوشت در ورك و نشستگاه دليل بر ضعف قوّت است . نرمى گوشت دليل بر قوّت فهم است ؛ صلابت و سختى آن دليل بر انبساط طبع است . پنهاى شانه و پشت دليل بر شجاعت و بر خفّت عقل است . و برآمدگى و بروز و ظهور شانه دليل بر بدىنيت و قبح مذهب است ؛ و رقّت آن دليل بر قلّت عقل است ؛ و بسط و گشادگى آن دليل بر حماقت است ؛ و توسط و اعتدال آن دليل بر عقل و ذهن و ذكا است . كجى پشت دليل بر بدخلقى است ؛ و استواى آن علامت خوبى است ؛ و پهن بودن آن دليل بر قوّت و تكبر است . طول قامت با وسعت صورت نيكو است ، لكن دليل بر غفلت است ؛ و قصر آن دليل بر فتّانى است ؛ و توسط آن دليل بر اوصاف محموده است . و طول ساق دليل بر تكبر است . طول دست‌ها به حدى كه برسد كف‌هاى آن به زانو دليل بر شجاعت و كرم و خوبى نفس است ؛ و قصر آن دليل بر جبن و محبت شر است . طول كف دست با طول انگشتان دليل زيركى و نفوذ در صناعات و استحكام نمودن اعمال و تدبير رياست است ؛ و قصر آن دليل بر غباوت و نافهمى است . نرمى كف و انگشتان دليل عقل است . سفيدى ناخن‌ها محمود است . پرگوشتى و غلظت قدم دليل بر جهل و حب جور است . و كوچكى قدم با نرمى آن دليل بر فجور است ؛ و طول آن دليل بر مرا و مجادله است ؛ و قصر آن و قصر پا دليل بر مسكنت و فقر است . رقّت پاشنهء پا دليل بر جبن است ؛ و غلظت او دليل بر شجاعت است . و غلظت ساق با غلظت پى پا دليل بر بلاهت و قلت حيا و قوّت جسم است . وسعت گام برداشتن با آن‌كه بطوء داشته باشد دليل بر انجاح و ظفر و تفكر در عواقب امور است ؛ و تنگى آن با آن‌كه سرعت داشته باشد دليل عجله و عدم استحكام نمودن امور است . بعد از آن فرموده است به اسكندر كه اى اسكندر ! به تحقيق كه تو دانسته‌اى كه رحم از براى طفل مثل ديگ است از براى مطبوخ ، و مزاج‌ها مختلف است و طبايع متضاده است بر قدر تركيب آن‌ها ، پس هركس كه گوشت آن نرم‌تر و متوسط باشد در